Logowanie do Platformy Danych
Mapa Airly
Za temat smogu i poprawę jakości powietrza w danych obszarach odpowiedzialne są przede wszystkim władze samorządowe. To po stronie województw i gmin leży zidentyfikowanie problemów, które wpływają na złą jakość powietrza w regionie, a także zaplanowanie strategii, która ma wpłynąć na jego poprawę. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej długoterminowym strategiom na rzecz poprawy jakości powietrza. Zapraszamy do lektury!
Strategie długoterminowe gmin w celu poprawy jakości powietrza – podstawowe informacje
Za odgórną strategię dla danego regionu odpowiedzialne będą samorządy województw. Województwa na podstawie Ustawy prawo ochrony środowiska opracowują Programy Ochrony Powietrza. Są to dokumenty zawierające strategie poprawy jakości powietrza.
Na podstawie wspomnianej ustawy POŚ, harmonogram działań naprawczych możemy podzielić następująco pod kątem czasowym:
a) krótkoterminowe – na okres nie dłuższy niż 2 lata,
b) średnioterminowe – na okres nie dłuższy niż 4 lata,
c) długoterminowe – na okres nie dłuższy niż 6 lat;
Tak więc mimo tego, że nazwa długoterminowa strategia może sugerować bardzo długi okres, w przypadku poprawy jakości powietrza mówimy o planie na najbliższe 6 lat.
W takim dokumencie zawarte są też szacowane koszty realizacji planu, dokładne informacje, o ile planowane jest zmniejszenie stężeń szkodliwych substancji w powietrzu podczas działania programu, wskazuje się także podmioty odpowiedzialne za realizację tych działań.
Jakie działania gminy zawierają w swoich strategiach?
Gminy podejmują szereg działań mających na celu poprawę jakości powietrza w ich obszarach. Jednym z kluczowych kroków jest promowanie zrównoważonego transportu poprzez inwestycje w infrastrukturę dla pieszych, rowerzystów oraz rozwój komunikacji publicznej. Ograniczenie emisji zanieczyszczeń pochodzących z transportu drogowego przynosi zauważalne korzyści dla środowiska. Przykładowo, na obszarze Aglomeracji Krakowskiej wprowadzona została strefa czystego transportu, ograniczająca ruch samochodowy w centrum miasta.
Kolejnym istotnym elementem strategii jest wsparcie dla inicjatyw mających na celu ograniczenie emisji ze spalania paliw kopalnych. Podstawą tutaj są programy wymiany starych pieców na nowe, spełniające aktualne standardy. W niektórych gminach są także wprowadzane zakazy spalania paliw niskiej jakości. Gminy zachęcają mieszkańców do korzystania z odnawialnych źródeł energii, takich jak energia słoneczna czy wiatrowa, oraz do modernizacji systemów grzewczych na bardziej efektywne i ekologiczne.
Do realizowania każdej strategii oczywiście potrzebne są zasoby finansowe. Dlatego gminy i władze samorządowe powinny ubiegać się o wsparcie finansowe w ramach rządowych programów, takich jak Czyste Powietrze, Stop Smog czy ulgi termomodernizacyjnej. Jest to kluczowy element w każdej ze strategii.
Ponadto, edukacja i świadomość społeczna odgrywają kluczową rolę w długoterminowych strategiach gmin. Poprzez kampanie informacyjne i działania edukacyjne, mieszkańcy są mobilizowani do podejmowania bardziej świadomych decyzji dotyczących aspektów ekologii oraz sposobów ograniczenia emisji zanieczyszczeń.
Sprawdź także: Poprawa jakości powietrza – dobre praktyki dla gmin.
Podsumowanie
Chociaż władze samorządowe województwa odpowiadają za opracowanie planu dla danego regionu, gminy w oparciu o te wytyczne opracowują także swoje długoterminowe strategie na rzecz poprawy jakości powietrza. Ich kluczowym elementem będzie przede wszystkim korzystanie z rządowych programów i dopłat, a następnie wymiana i termomodernizacja pieców w domach mieszkańców. Zaangażowanie gminy, ale także aktywizacja mieszkańców poprzez edukację, będą kluczowe do osiągnięcia zamierzonych efektów i zmniejszenia emisji zanieczyszczeń.
Źródła:
[1] Załącznik nr 1 do uchwały Nr XXV/373/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 20 września 2020.
[2] Ustawa prawo ochrony środowiska Dz. U. 2001 Nr 62 poz. 627.