Logowanie do Platformy Danych Mapa Airly
PL

Planowanie przestrzenne a walka ze smogiem — jak wpływać na jakość powietrza w gminach?

Problem smogu dotyczy niemalże całej Polski i wbrew powszechnemu przekonaniu, nie chodzi tutaj tylko o duże miasta i aglomeracje, ale także mniejsze gminy i tereny wiejskie. My jako mieszkańcy możemy dołożyć swoją cegiełkę do walki o lepszą jakość powietrza, jednak potrzebne są także działania ze strony władz samorządowych. Walka ze smogiem wymaga skoordynowanych działań na […]

Problem smogu dotyczy niemalże całej Polski i wbrew powszechnemu przekonaniu, nie chodzi tutaj tylko o duże miasta i aglomeracje, ale także mniejsze gminy i tereny wiejskie. My jako mieszkańcy możemy dołożyć swoją cegiełkę do walki o lepszą jakość powietrza, jednak potrzebne są także działania ze strony władz samorządowych.

Walka ze smogiem wymaga skoordynowanych działań na wielu frontach, a jednym z kluczowych narzędzi będzie tutaj planowanie przestrzenne. W tym artykule przyjrzymy się, jak proekologiczne planowanie przestrzenne może wpłynąć na jakość powietrza w gminach. Zapraszamy do lektury!

Proekologiczne planowanie przestrzenne w walce ze smogiem

To, w jaki sposób rozwijane są miasta i gminy, gdzie budują się nowe osiedla i infrastruktura miejska, ma ogromny wpływ na to, czy taki plan wpłynie pozytywnie na zanieczyszczenie powietrza, czy może wręcz przeciwnie. Jedną z istotnych zasad planowania przestrzennego, o której mówi m.in. Krajowa Agencja Poszanowania Energii, jest wykorzystywanie terenów już zdegradowanych w planowaniu inwestycji. Dlaczego to tak ważne? Za pomocą rewitalizacji terenów zdegradowanych, które już i tak nie pełnią swoich funkcji, możemy tym samym oszczędzić łąki i pola, które często stają się miejscem na nowe zabudowy.

Co rozumiemy przez tereny zdegradowane? Zwykle będą to już niewykorzystywane miejsca przemysłowe, pozostałości po fabrykach czy np. starej infrastrukturze kolejowej. Ich przebudowa i włączenie na powrót do tkanki miejskiej może być kosztowne, ale pozwala na optymalne wykorzystanie przestrzeni, bez zabierania terenów zielonych.

Tereny zielone

Przy zieleni miejskiej warto zatrzymać się na chwilę dłużej. Tereny zielone w miastach pełnią kluczową rolę w poprawie jakości powietrza. Dlaczego warto sadzić drzewa w miastach i dbać o zieleń? Drzewa i rośliny absorbują szkodliwe substancje, takie jak dwutlenek azotu i pyły, co prowadzi do oczyszczenia powietrza. Proekologiczne planowanie przestrzenne, zakładające sadzenie zieleni w miastach i ochronę już istniejących terenów zielonych, może znacznie przyczynić się do walki ze smogiem. Władze miast powinny się skupić na tym, aby jak najmocniej nasycić przestrzeń zielenią.

Warto także myśleć o takich rozwiązaniach, jakie stosują Francuzi, a mianowicie „miejskich ogrodach” na dachach i tarasach budynków. To rozwiązanie pozwala zniwelować skutki zabetonowania miasta budynkami.

Efektywne planowanie transportu w miastach

W planowaniu przestrzennym miast i gmin warto także przemyśleć transport. Tradycyjne samochody spalinowe są jednym z głównych źródeł emisji szkodliwych gazów cieplarnianych. Dlatego rozwój transportu publicznego oraz alternatywnych środków transportu, takich jak rowery czy hulajnogi elektryczne, staje się niezwykle istotny.

Odpowiednio zaplanowany transport pozwala miastom dążyć do niskoemisyjności. Komunikacja miejska powinna pokrywać jak najwięcej miejskich terenów — tylko dobrze skomunikowane miasto może zachęcić swoich mieszkańców do porzucenia samochodów na rzecz autobusów czy tramwajów. Można też stosować takie rozwiązania jak miasto Kraków, które zakazało wjazdu samochodów osobowych do ścisłego centrum.

planowanie przestrzenne a smog - przykład z Poznania

Planowanie przestrzenne a smog — przykład z Poznania

Aby lepiej zrozumieć, jak planowanie przestrzenne może wpłynąć na walkę ze smogiem, warto przyjrzeć się przykładowi z Poznania. Władze miasta postanowiły walczyć ze smogiem poprzez zakaz montowania nowych pieców węglowych, w ramach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Ta decyzja zdaniem wojewody wielkopolskiego była niezgodna z uchwałą antysmogową, jednak Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok na korzyść Poznania. To istotny precedens, który może skłonić inne miasta do bardziej proekologicznego podejścia do planowania rozwoju urbanistycznego.

Źródła: