HomeBlog#OddychajPolsko: W walce o czyste powietrze coraz częściej wygrywają samorządy

#OddychajPolsko: W walce o czyste powietrze coraz częściej wygrywają samorządy

Polska chce przeznaczyć na walkę o czyste powietrze około 103 mld zł do 2029 roku. Jakości powietrza, którym oddychamy, nie poprawimy jednak wyłącznie pieniędzmi, musimy radykalnie zmienić nasze nawyki.

  • W ramach programu “Czyste Powietrze” podwyższony poziom dofinansowania otrzymują osoby, których przeciętny miesięczny dochód na jednego członka nie przekracza kwoty: 1400 zł netto w gospodarstwie wieloosobowym, 1960 zł netto w gospodarstwie jednoosobowym
  • W najbardziej zaawansowanych gminach, jak np. w Gdyni aż 80 procent mieszkańców korzysta już z ciepła z miejskiej sieci

Program “Czyste Powietrze”, uruchomiony w 2018 roku, ma na celu poprawę jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych. Aby Polakom łatwiej było z niego skorzystać, w tym roku uproszczono procedury uzyskiwania dotacji na wymianę przestarzałych kotłów oraz ocieplenie domów.

Nie jest już konieczna weryfikacja wysokości dochodu przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Za wydawanie zaświadczeń potwierdzających prawo do zwiększonego dofinansowania w programie oraz udzielania pożyczek odpowiadają teraz gminy.

Beneficjenci zostali podzieleni na dwie grupy uprawnione do dofinansowań o różnej wysokości. Podstawowe dofinansowanie otrzymują osoby mające roczny dochód nieprzekraczający 100 000 złPodwyższony poziom dofinansowania dotyczy osób, których przeciętny miesięczny dochód na jednego członka ich gospodarstwa domowego nie przekracza kwoty: 1400 zł netto w gospodarstwie wieloosobowym, 1960 zł netto w gospodarstwie jednoosobowym.

Jest jeszcze trzecia opcja, czyli jeszcze bardziej intensywna forma wsparcia – dotacja z programu “STOP SMOG”, która wynosić może między 90, a 100 proc. wartości realizowanej inwestycji. Przysługuje ona osobom, które znajdą się w programie dzięki aktywności gmin zainteresowanych udziałem w programie “STOP SMOG”. Takie gminy mogą uzyskać rządową dotację na ten cel ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów, finansującą 70 proc. kosztów przedsięwzięć dotyczących wymiany przestarzałych kotłów oraz ocieplenia domów najmniej zamożnym i najbardziej potrzebującym wsparcia mieszkańcom.

Ważną zmianą w programie “Czyste Powietrze” jest także integracja z programem „Mój Prąd” przez możliwość uzyskania dotacji do 5 tys. zł na montaż instalacji fotowoltaicznej, bez konieczności składania dwóch osobnych wniosków.

Wszystkie ręce na pokład

Wszystkie zmiany mają na celu przyspieszenie realizacji założonych celów i zintensyfikowania korzystania z programu. Sprzyja temu połączenie sił wszystkich instytucji odpowiedzialnych za klimat, naturę i poprawę jakości powietrza. Miasto Poznań poinformowało, że planuje podpisanie w najbliższym czasie porozumienia z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, aby umożliwić korzystanie mieszkańcom z różnych montaży finansowych przy realizowaniu inwestycji.

Z kolei Warszawa podkreśla, że pozostaje w kontakcie z prywatnymi spółkami, które rozbudowały sieci ciepłowniczą i gazową, umożliwiając kolejnym gospodarstwom domowym przestawienie się na te dwa źródła ciepła. – Polska Spółka Gazownictwa oddała w 2019 r. 1140 nowych przyłączy gazowych, a w ramach miejskich dotacji zainstalowano 351 kotłów i kotłowni gazowych. Do sieci ciepłowniczej Veolii Energia Warszawa przyłączono natomiast 357 budynków, a z miejskich dotacji wykonano węzły cieplne w 30 budynkach – wylicza Karolina Gałecka, rzecznik prasowy miasta stołecznego Warszawa.

W trosce o czyste powietrze Katowice kładą duży nacisk na popularyzację transportu publicznego. – Dla wygody mieszkańców i po to, aby zachęcić ich do pozostawienia auta w garażu, zakupiliśmy m.in. w ostatnich latach aż 120 nowych, także elektrycznych autobusów za 151 mln zł i zbudowaliśmy trzy centra przesiadkowych za kolejne 240 mln zł, które oddamy do użytku w tym roku – tłumaczy Ewa Lipka, rzecznik prasowy magistratu. – Dodatkowo od 2014 roku realizujemy projekty termomodernizacji budynków o wartości 100 mln zł. – dodaje.

Zaznacza, że już 20 lat temu w mieście zostały podjęte pionierskie działania mające na celu wprowadzenie gospodarki obiegu zamkniętego. Bliskie sąsiedztwo oczyszczalni ścieków w Dąbrówce Małej i elektrociepłowni w Siemianowicach Śląskich stało się okazją do wykorzystania ścieków oczyszczonych do chłodzenia w procesie wytwarzania ciepła. – Zastosowanie rozwiązań gospodarki obiegu zamkniętego sprzyja efektywniejszemu wykorzystaniu zasobów wodnych i energetycznych – mówi rzecznik. – Natomiast na terenie oczyszczalni ścieków Gigablok z osadów ściekowych, na potrzeby oczyszczalni, produkowana jest zielona energia – dodaje.

Czysto, coraz czyściej

Te działania przynoszą efekty – dane “Systemu monitoringu jakości powietrza” Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska pokazują, że 2019 rok charakteryzował się najlepszą jakością powietrza w historii pomiarów. Dla wskaźnika PM10 (parametr określający ilość zawieszonych w metrze sześciennym powietrza cząsteczek o średnicy nieprzekraczającej 10 mikrometrów) średnia miesięczna w 2019 r. wyniosła 33. Dla porównania w 2018 r. było to 40, a w 2017 r. – 41, natomiast w 2010 r. średnioroczny wskaźnik PM10 wyniósł aż 52. – Innymi słowy, w zestawieniu do 2019 r. – w 2018 r. zapylenie było większe o 21 proc., a w 2017 roku o 24 proc. – wylicza Ewa Lipka. – Również tegoroczne dane za okres styczeń – sierpień są najlepsze w historii. Niestety do ideału wciąż daleko. Pomimo wszystkich naszych działań, w sezonie grzewczym wciąż zdarzają się mroźne, bezwietrzne dni, podczas których smog jest szczególnie dotkliwy – dodaje.

Już od 1996 roku program likwidacji niskiej emisji realizuje Sopot. – Zlikwidowaliśmy już wszystkie lokalne kotłownie węglowe – zapewnia Anna Dyksińska z urzędu miasta. – A dzięki programowi ograniczania niskiej emisji oraz dopłat do likwidacji pieców węglowych ilość indywidualnych palenisk na węgiel została w sposób zdecydowany ograniczona. Wybudowano też 15 km miejskiej ścięci ciepłowniczej w górnym Sopocie – dodaje.

Szczecin z kolei chwali się programami termomodernizacji obiektów użyteczności publicznej i gminnych budynków mieszkalnych, wymianą floty autobusowej – zakupiono m.in. autobusy niskoemisyjne, hybrydowe i elektryczne – oraz zakrojoną na szeroką skalę modernizacją infrastruktury tramwajowej, czy programami nasadzeń zieleni. – W Szczecinie zjawisko smogu praktycznie nie występuje, a przekroczenia dozwolonych norm niektórych substancji występują sporadycznie – zaznacza Paulina Łątka z Centrum Informacji Miasta.

Czystym powietrzem szczyci się też Gdynia, ale mimo to w czerwcu tego roku przyjęła program polityki energetyczno-klimatycznej. – Co roku znajdujemy się w ścisłej czołówce gmin z najczystszym powietrzem w Polsce. Faktem jest, że położenie geograficzne nam sprzyja, ale na to, by powietrze było czyste, pracujemy od lat – podkreśla Marek Łucyk, wiceprezydent Gdyni. – Aż 80 procent naszych mieszkańców korzysta już z ciepła z miejskiej sieci. Program likwidacji pieców węglowych nie jest u nas nowością – realizujemy go od 20 lat – z powodzeniem. Namawiamy mieszkańców – i płacimy za nią – do przeprowadzenia termowizji, która pomaga ograniczyć nie tylko koszty ciepła, ale też, co ważne dla środowiska, jego zużycie – dodaje.

W Gdyni prowadzona jest też akcja Koza – tam, gdzie mieszkańcy jeszcze korzystają z tradycyjnych piecy, miasto prowadzi szkolenia, jak w nich palić, by jak najmniej szkodzić. – W ramach tej akcji strażnicy miejscy wraz z piecem, popularną “kozą”, stają w uczęszczanym miejscu osiedla i pokazują w praktyce jak rozpalić ogień wydajnie i żeby było jak najmniej dymu – wyjaśnia Marek Łucyk.

Najnowsze artykuły

Polska chce przeznaczyć na walkę o czyste powietrze około 103 mld zł do 2029 roku. Jakości powietrza, którym oddychamy, nie poprawimy jednak wyłącznie pieniędzmi, musimy […]

Według TNW*– Airly został uznany za jeden z 5 najlepszych polskich scale-upów w Europie. Na uroczystej gali w Amsterdamie, Airly prezentując sensory jakości powietrza uplasowało […]

Ze smogiem zmagamy się w Polsce przez dużą część roku. Wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego zarówno w większych miastach, jak i mniejszych miejscowościach zaczyna pojawiać […]