Logowanie do Platformy Danych
Mapa Airly
Czy Twoja gmina jest gotowa na nowe unijne wymagania dotyczące jakości powietrza?
Znowelizowana dyrektywa o jakości powietrza (AAQD 2024) oraz specyfikacja techniczna CEN/TS 17660 wprowadzają ostrzejsze normy, wyższe wymagania dotyczące jakości danych oraz większą przejrzystość wobec mieszkańców.
Od grudnia tego roku część nowych obowiązków zacznie już obowiązywać – a samorządy będą musiały wykazać, że dysponują wiarygodnym monitoringiem i odpowiednimi narzędziami raportowania.
- Dostawca technologii dla programu Breathe London
- Aktywny uczestnik prac nad europejskimi normami EN
- Jedyny producent w Polsce z certyfikatem MCERTS
Pobierz Przewodnik o nowych
normach jakości powietrza
Sprawdź gotowość
swojej gminy
Co zmienia się dla samorządów w ramach nowych przepisów UE
Niższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń
Znowelizowana dyrektywa w sprawie jakości powietrza wprowadza znacząco niższe wartości dopuszczalne – roczny limit dla PM2.5 zostanie obniżony do 10 µg/m³.
Te wartości staną się prawnie wiążące i będą wymagały od gmin wykazania wiarygodnego monitoringu, skutecznego planowania oraz przejrzystej komunikacji z mieszkańcami.
Obowiązki dla gmin
Samorządy w całej Unii Europejskiej będą odpowiedzialne za:
- opracowywanie długoterminowych Planów Jakości Powietrza
- wdrażanie krótkoterminowych planów działań podczas epizodów smogowych
- zapewnienie publicznego dostępu do informacji o jakości powietrza w czasie rzeczywistym
- raportowanie danych zgodnych z unijnymi wymaganiami.
Nadchodzące akty wykonawcze i wytyczne techniczne dodatkowo podniosą oczekiwania dotyczące jakości dowodów, transparentności i reprezentatywności przestrzennej.
Luka operacyjna
Stacje referencyjne pozostają kluczowe dla zgodności z przepisami, ale nie są w stanie uchwycić:
- zmienności jakości powietrza na poziomie sąsiedztwa
- narażenia wokół szkół, placów zabaw i ruchliwych dróg
- lokalnego wpływu działań i interwencji transportowych.
Aby spełnić wymagania AAQD 2024, gminy będą potrzebować uzupełniających pomiarów wskaźnikowych, zgodnych z CEN/TS 17660, które umożliwiają większą rozdzielczość przestrzenną i lepszą komunikację z mieszkańcami.
Sprawdź, co jeszcze ulegnie zmianie do 2030 roku.
Dlaczego zwlekanie zwiększa ryzyko
Kluczowe ryzyka dla gmin obejmują:
Ograniczona ochrona wrażliwych społeczności
Brak możliwości wykazania działań na rzecz grup wrażliwych, w tym dzieci, seniorów oraz osób z chorobami układu oddechowego i krążenia.
Presja reputacyjna i kontrola społeczna
Zwiększona presja ze strony mieszkańców i mediów w świetle dyrektywy AAQD 2024, która wymaga przejrzystej komunikacji o przekroczeniach i ich wpływie na zdrowie.
Brak uzasadnień dla podejmowanych decyzji
Niewystarczające dowody do uzasadnienia działań transportowych, planistycznych i środowiskowych, które muszą być poparte wiarygodnymi, przestrzennie reprezentatywnymi danymi.
Wyższe koszty w przyszłości
Opóźnione przygotowania prowadzą do kosztownych, reaktywnych i fragmentarycznych inwestycji zamiast planowych i zgodnych z przepisami strategii monitoringu.
Zgodność z przepisami jakości powietrza to już nie tylko obowiązek środowiskowy. To kwestia zarządzania, przejrzystości i ograniczania ryzyka wynikającego z prawa unijnego.
Miejsce i rola pomiarów wskaźnikowych
– w świetle prawa i praktyki
Czym są pomiary wskaźnikowe?
Pomiary wskaźnikowe zostały zaprojektowane, aby:
- Dostarczać przestrzennych informacji wykraczających poza zasięg stacji referencyjnych
- Identyfikować trendy i lokalne punkty zapalne
- Wspierać informowanie mieszkańców, planowanie i podejmowanie decyzji
Kompaktowe czujniki stanowią uzupełnienie, a nie zastępstwo dla monitoringu referencyjnego.
Kontekst prawny i normatywny
Pomiary wskaźnikowe są wspierane przez:
- Specyfikację techniczną CEN/TS 17660-1, która dostarcza wytycznych stosowania pomiarów
- Niezależną certyfikację jakości, taką jak certyfikat MCERTS, zapewniającą transparentną weryfikację dokładności i stabilności
- Rozwijającą się praktykę europejską, w której sieci hybrydowe poprawiają pokrycie przestrzenne i komunikację z mieszkańcami
Jak gminy wykorzystują pomiary?
Samorządy w całej Europie korzystają z sieci wskaźnikowych, aby:
- Wspierać opracowanie i aktualizację Planów Jakości Powietrza
- Monitorować jakość powietrza wokół szkół, placów zabaw i korytarzy transportowych
- Oceniać skuteczność podjętych działań, w tym zmian w organizacji ruchu i stref niskoemisyjnych
Certyfikowana jakość. Sprawdzone standardy.
Wykorzystywane w głównych europejskich programach dotyczących jakości powietrza w miastach.
Jak wygląda gotowość w praktyce
Podejście zgodne z nowymi wymaganiami UE łączy:
- stacje referencyjne – zapewniające dokładność, zgodność z przepisami i ocenę długoterminowych trendów
- hiperlokalne czujniki wskaźnikowe – umożliwiające pełniejsze pokrycie przestrzenne i dane na poziomie jednej ulicy
- narzędzia analityczne i raportowe – pozwalające spełnić wymogi AAQD 2024 dotyczące przejrzystości, komunikacji i jakości dowodów.
Dzięki hiperlokalnym sieciom pomiarowym gminy mogą:
- zrozumieć zmienność jakości powietrza na poziomie ulicy i wzorce narażenia
- przekazywać mieszkańcom informacje o jakości powietrza w czasie rzeczywistym
- uzasadniać działania na podstawie rzetelnych i przestrzennie reprezentatywnych danych.
Zobacz, jak hiperlokalne dane pomagają podejmować decyzje.
Czytaj więcejJak gminy mogą zacząć działać
– bez skomplikowanych procedur przetargowych
Ścieżki zakupowe
Samorządy w krajach UE najczęściej wdrażają monitoring wskaźnikowy poprzez:
- uproszczone procedury zakupowe poniżej krajowych i unijnych progów przetargowych
- projekty pilotażowe, które pozwalają doprecyzować cele i potrzeby monitoringowe przed szerszym wdrożeniem
- etapowe wdrożenia, dostosowane do dostępnych środków lub wieloletnich planów inwestycyjnych
Harmonogram wdrożeń
W zależności od wymiaru projektu, czujniki zostaną wdrożone:
- w ciągu 7 dni od podpisania umowy w przypadku pilnych projektów
- w ciągu 14-30 dni dla standardowych projektów
- w ciągu 60-90 dni dla gęstych sieci
Dopasowanie rozwiązań do budżetu
Wiele gmin wykorzystuje dostępne środki w bieżącym roku budżetowym, aby:
- uruchomić pilotażowe rozwiązania monitoringowe
- objąć monitoringiem lokalizacje priorytetowe, takie jak szkoły czy korytarze transportowe
- przygotować się do kolejnych rund finansowania, zarówno krajowych, jak i unijnych
Pobierz Przewodnik o nowych normach jakości powietrza
Sprawdź gotowość swojej gminy do nowych wymogów jakości powietrza
Odpowiedz na kilka krótkich pytań, aby ocenić aktualny poziom przygotowania:
- 01 Czy posiadasz hiperlokalny monitoring jakości powietrza, uzupełniający dane ze stacji referencyjnych?
- 02 Czy potrafisz udokumentować efekty działań i interwencji na podstawie danych?
- 03 Czy Twoje narzędzia raportowania są publiczne, zrozumiałe i zgodne z unijnymi wymogami?
- 04 Czy Twój system monitoringu jest zgodny z Dyrektywą AAQD 2024 oraz specyfikacją techniczną CEN/TS 17660 dotyczącymi pomiarów wskaźnikowych?
Po wypełnieniu otrzymasz:
analizę gotowości
spersonalizowany dokument PDF
możliwość umówienia krótkiej konsultacji
Przygotuj się teraz,
zanim gotowość stanie się wymogiem
Pobierz Przewodnik o nowych normach jakości powietrza
Umów się na 15-minutową konsultację
Skontaktuj się z nami
Stwórz swój idealny system monitorowania jakości powietrza
Nasze odpowiedzi na Twoje pytania
Nie udało Ci się znaleźć odpowiedzi na swoje pytanie?
Nasz zespół chętnie na nie odpowie!
Skontaktuj się z nami