HomeBlogWłochy ozonowym liderem Europy. Które kraje wypadły najgorzej?

Włochy ozonowym liderem Europy. Które kraje wypadły najgorzej?

Słoneczne dni to nie tylko zagrożenie związane ze zwiększonym promieniowaniem UV. Naukowcy Airly zbadali również poziom ozonu w europejskich miastach. Jakie rejony kontynentu wypadły najlepiej, a jakie najgorzej i co z tego wynika?

Czym jest ozon?
Ozon powstaje naturalnie w wysokich partiach atmosfery jako rezultat działania promieniowania ultrafioletowego. Jest on również efektem silnych wyładowań elektrycznych. Charakterystyczny zapach, często wyczuwalny po burzy jest właśnie zapachem ozonu.

Problemem dla człowieka jest natomiast ten ozon, który pojawia się w dolnych warstwach atmosfery. Jakie jest źródło jego powstawania? Otóż spływa z wyższych warstw, albo powstaje na drodze niezależnych reakcji chemicznych. Winne są tutaj snujące się nad powierzchnią ziemi zanieczyszczenia, tak zwane „prekursory ozonu”, w tym tlenek węgla (CO), dwutlenek azotu (NO2), metan (CH4), lotne związki organiczne pochodzące ze spalania benzyny lub oleju napędowego, a także węglowodory o naturalnym pochodzeniu (w tym izopren).

Dlaczego ozonu jest najwięcej latem?
Aby z wymienionych zanieczyszczeń powstał ozon, konieczne jest światło słoneczne. Tak więc w ogromnym skrócie – wysokie jego stężenia są wypadkową gęstości zaludnienia oraz nasłonecznienia. Nic dziwnego, że możemy zaobserwować wyraźny wzrost stężeń ozonu latem i wiosną, gdy świeci pełne słońce. Tłumaczy to też dobowe wahania stężeń ozonu, które rosną do popołudnia, a wieczorem spadają.

Głównymi źródłami prekursorów ozonu są spaliny samochodowe, emisje przemysłowe oraz rozpuszczalniki chemiczne.

Zaludnienie i nasłonecznienie oraz ich wpływ na poziom Ozonu (O3)

Mapa przedstawiająca stosunek gęstości zaludnienia do nasłonecznienia na kontynencie europejskim

 

Zagrożenia zdrowotne
Na wysokie poziomy ozonu szczególnie narażone są dzieci oraz osoby chorujące na astmę. Skutkuje to kaszlem, podrażnieniem oczu, zmniejszeniem wydolności płuc czy większą podatnością na infekcje. Stany zapalne wywołane przez O3 przyczyniają się również do powstawania chorób serca, cukrzycy i innych zaburzeń metabolicznych. 

Jak mierzyć stężenia ozonu?
Prostym sposobem pomiaru poziomu ozonu, jest używanie stacjonarnych czujników jakości powietrza. Przykładowo czujniki jakości powietrza Airly mierzą stężenie gazów za pomocą czujnika  Airly PM + NO2, O3, który należy zamontować na zewnątrz budynku na wysokości od 1,5 m do max. 8 m i zasilić na stałe prądem. Odczyty z czujnika można szybko sprawdzić w aplikacji mobilnej lub na map.airly.org.

Jak zmniejszyć stężenie ozonu?
Żeby walczyć z nadmiarem ozonu przy powierzchni ziemi, możemy albo bronić się biernie, unikając silnie nasłonecznionych terenów i spędzając czas w terenach zielonych, albo podjąć szereg działań związanych z ograniczaniem produkcji jego prekursorów. O ile nie możemy kontrolować ilości słońca, mamy spory wpływ na emisję NO2 w sektorze przemysłu energetycznego oraz transportu, rezygnując z podróży samochodami z silnikiem diesla i decydując się na rower lub przynajmniej środki masowego transportu jak autobus czy tramwaj.

Włochy ozonowym liderem
Patrząc na mapę zanieczyszczeń O3 w Europie od razu rzuca się w oczy liczna reprezentacja miast włoskich. Cztery z nich – Asti, Lecco, Bergamo i Piacenza charakteryzują się średnim stężeniem ozonu wyższym niż 120 µg/m3, przyjęte jako maksymalna bezpieczna średnia europejska (Źródło: https://ec.europa.eu/). Nie jest niespodzianką, że największe skoki stężeń ozonu notowano w ciągu dnia (9-17), w czasie, gdy nasłonecznienie było największe. 

Najniższymi stężeniami O3 mogą pochwalić się miasta brytyjskie. W Slough, Exeter, Newport średnie stężenia ozonu w czerwcu tego roku wahały się od 30-40 µg/m3,

Ozonowy ranking europejskich metropolii 

Ciekawe rezultaty przynosi również europejski ranking dużych miast (powyżej 100 tysięcy mieszkańców). Tu również niechlubnym liderem są duże metropolie na północy Włoch – Turyn i Mediolan. Poziomy O3 zbliżające się do granicy bezpiecznej normy odnotowaliśmy również w Wiedniu (Austria), Budapeszcie (Węgry) i Dortmundzie (Niemcy). 


Dane stanowiące bazę ozonowego rankingu Europy pochodzą ze stacji EEA (European Environment Agency) oraz Airly. Aktualne stężenia O3 można śledzić na bieżąco za pośrednictwem aplikacji mobilnej Airly i  mapy MyAirly dostępnej pod adresem map.airly.org. 

Najnowsze artykuły

Do sieci trafił ebook „Start-upy i ekologia. Jakie zielone rozwiązania tworzą polskie firmy technologiczne? Airly znalazło się w gronie firm uwzględnionych w tej publikacji.  Nowa […]

W dniach 16-17 września 2021 Airly uczestniczy w Forum Miasteczek Polskich w warszawskim hotelu Novotel Centrum. Spotkanie to reklamowane jest jako “pierwsze w historii wydarzenie […]

Co by było, gdyby ludzie bardziej cenili sprawne, bezpieczne i ekologiczne poruszanie się po mieście niż posiadanie własnego auta? CoMobility to transdyscyplinarny międzynarodowy projekt badawczy, […]